RECONSTRUCTIE STUKJE LANDWEER
Reeds in de in 2000 opgestelde Landgoedvisie voor Weleveld, vide elders op deze website, staat onder het hoofdstuk Landschap en Cultuurhistorie als punt 4 genoemd de mogelijke reconstructie van een stukje landweer nabij de boerderij Rabo Scheele. In het kader van de aanleg van enige wandelpaden kon deze reconstructie worden meegenomen en zo staat er sedert maart 2009 een stukje landweer met een doorgang compleet met afsluitboom. Hier loopt ook een van de wandelpaden.
Onder landweren worden verstaan structuren die dienden als grenzen met militaire, agrarische en juridische doelen. Zij vormden een hindernis voor vijandelijke (soldaten)benden en moesten het vee binnen de weilanden en buiten de akkers houden. Landweren, meestal alleen resten, worden voornamelijk in Oost-Nederland gevonden en dateren meestal uit de late middeleeuwen.
Het waren veelal eenvoudige structuren, soms honderden meters lang, bestaande uit een of meedere parallelle dijklichamen van plaggen of van de grond uit de grachten van ongeveer twee meter hoogte, begroeid met in elkaar gevlochten bomen en stekelige struiken zoals meidoorn, hulst, sleedoorn en bramen, met aan een of beide zijden een gracht of diepe greppel. Hier en daar waren smalle doorlaatposten met een horizontale afsluitboom, zodat de doorgang gemakkelijk door een paar man te verdedigen was.
De landweren werden goed beschermd. Bisschop David van Bourgondië, de leenheer van Overijssel, verordonneerde op 18 oktober 1457: Wie de lantweere breecke, schynnede, offte darinne houwe, die sal siin rechterhandt gebroken hebben. Wie de landweer doorbrak, schond of daarop hout hakte werd de rechterhand gebroken.
Borne was eens omgeven door een stelsel van verdedigingswerken. Bij de doorgangen lag vaak een borg of versterkt of adellijk huis zoals Weleveld. Gezien het wegpatroon op deze plek, de nabijheid van de huisplaats van Weleveld en de functie van de boerderij Rabo Scheele als schutstal voor weggelopen vee, vaak gelegen bij een doorgang, alsmede dat hier de grens loopt in de vorm van de Oude Bornsche beek, tussen de marken Zenderen en Hertme, is het niet uitgesloten dat ooit hier, of heel dichtbij, een landweer lag.
De reconstructie moet een indruk geven hoe een landweer er ongeveer uitgezien kan hebben. De beschoeiingen aan weerszijden van de doorlaatpost horen er niet bij, maar zijn een 21e versteviging, die over enige tijd verwijderd zal worden wanneer het zandlichaam genoeg is ingeklonken. Inmiddels zijn er de nodige struiken etc. op de landweer ingepoot.
